Lavanta Yetiştiriciliği Rehberi | Lavanta Yağı

- Ekim 02, 2018
Son zamanlarda lavanta yağının değer kazanması nedeniyle, lavanta yetiştiriciliği hakkında bilgiler edinmek isteyen bir çok yatırımcıya yol gösterici bir yazı hazırladık. Lavanta yetiştiriciliğinin proje hazırlığını, maliyetini, getirisini, karlı iş olup olmadığını ve devletin bu alanda teşvik  sağlayıp sağlamadığını sizin için araştırdık. Lavanta yetiştiriciliği yapmayı planlıyorsanız bu rehberimizde aradığınız tüm bilgileri bulabileceksiniz. Detaylı anlatıma geçmeden önce size ön bilgi verelim; Sadece lavanta yağı üreterek gelir sağlayabileceğinizi düşünüyorsanız yanılıyorsunuz. Lavanta eko-turizmini duydunuz mu? Duymadınız! O zaman bu yazımızı  daha da dikkatli okumanızı tavsiye ediyoruz. 

Başlayalım;
Okuyucularımızın Lavanta hakkında ne kadar bilgi sahibi olduğunu bilmediğimiz için en baştan başlayalım anlatmaya:

@ pixabay


1. Lavanta Bitkisi nedir? ve özellikleri?

Lavantaların 20'den fazla türü vardır ama lavanta yetiştiriciliği anlamında ticari yararı olan 3 önemli lavanta türünü ele alacağız. Lavender, Lavandin ve Spike lavandin. 

Anayurdu Akdeniz bölgesi olan lavantanın, günümüzde Güney Fransa, İtalya, İspanya ve Yunanistan'da yetiştiriciliği yaygındır. Ancak Bulgaristan, İngiltere, Amerika Birleşik Devletleri, Kuzey Afrika ve ülkemiz Türkiye lavanta kültürüne sahiptir. 
Lavanta tohumu 1.6-2.4 mm uzunluğa, 0.8-1.3 mm genişliğe ve 0.4-0.7 mm kalınlığa sahiptir. Tane ağırlığı yaklaşık 0.8 ile 1 gram arası değişiyor. Bazı türleri 1 metreyi bulabiliyor ama bizim ticari anlamda kullanacağımız türlerin boyları 30 ile 50 santim arasında değişiyor. 


2. Lavanta'nın yetişeceği en uygun toprak türü ve ekimi

Lavanta bitkisi toprak konusunda pek seçici değildir. Lavanta yetiştiriciliğinde alacağınız verimin en üst seviyede olması için daha kuru, hafif ve kireçli topraklarda yetişmesi gerekmektedir. 
Bu konuda dikkat etmeniz gereken en önemli nokta toprağın tabanının sulu ve nemli olmasıdır.
Tarlaya ekim iki şekilde olmaktadır: Ya tohumu tarlaya ekip büyümesini beklemek ya da fide halinde toprağa direkt dikmek. Lavanta yetiştiriciliğinin maliyetini yükselttiği için ilk yöntem pek kullanılmaz, çünkü taneler çok küçüktür ve ekim sonrası homojen bir görüntü sağlamak pek mümkün değildirHomojen görüntüden kastımız düz bir çizgi üzerinde ekimi yapabilmek. Fide halinde ekim yapmak zaman ve maliyet açısından daha elverişlidir. İlla tohum ekimi yapacaksanız, yabani ot (küsküt canavar otu v.b.) engeline takılmamak için, tohum uygun yerlerde hazırlanıp daha sonra toprağa atılmalıdır. 





3. Gübreleme ve Bitki Hasadı

Fiziksel olarak ilk yılda yabancı ot kontrolü ve ufak tefek çapalama ile ayıklamalar dışında pek fazla bir şey yapılmaz. Büyüme tamamlanınca da lavanta bitkisi yabancı otlara baskın geleceğinden, ileriki yıllarda pek fazla yabancı ot sorunu olmayacaktır, fakat kök gelişimleri kontrol altında tutulmalıdır.

Bitkinin hasadı, orta çiçekler açıldığı zaman yapılır. Bu genelde bölgeye, sıcaklığa ve rakıma bağlı olsa da Haziran sonu Ağustos başı arasında olmaktadır. Lavanta, çok yıllık bitki olduğu için traşlama yöntemi ile biçim yapılmalıdır. Toplanılan bitkiler yüksekliği az olacak şekilde serilerek kurumaya bırakılmalıdır. Genelde açık arazide yapılan kurutma sergilerinde  uçucu yağ kaybı yaşanmaktadır. Buna dikkat etmek gerekir.

Kurutma yapıldıktan sonra, eğer yağı elde etmek amaçlanıyorsa  sap ayıklaması yapılmasına gerek yoktur. Bölgeye göre değişkenlik gösterse de verim 150-200 kg/da (kg/dekar) olmaktadır. Bitki sıklığı verime etki etse de kullanılacak hasat harman makineleri ve çapalama makinelerini de hesaplama yaparak sıra arası ve sıra üzeri alanlarında değişiklik yapmak gerekebilir.



4. Lavanta Yağının fiyatı

Uçucu yağ üretmek için kurutulmadan buhar distilasyonu yöntemi kullanılır. 

Genel olarak 50-60 kg yaş saplı çiçekten 1 litre lavandin yağı elde edilir. Lavanta yağının fiyatı ise, 1.200 TL /litre civarıdır. Bu da yaklaşık olarak 100-150 kg bitkiden çıkar. Avrupa da ise 1 litre lavanta yağı ortalama olarak 1.100-1.200 USD dir.


5. Devlet Teşviği


Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürü Adnan Tülek, lavantanın ağır ve taban suyu yüksek topraklar hariç birçok alanda yetiştirilebildiğini, makineli hasada uygun bir bitki olduğunu anlattı.

Dekar başına yaklaşık 8-10 litre uçucu yağ elde edildiğini aktaran Tülek, yağın litresinin Bulgaristan'da 80-100 avro arasında işlem gördüğünü belirtti. Bitkinin ekonomik ömrünün yaklaşık 10 yıl olduğunu, en büyük lavanta üreticilerinin Fransa ve Bulgaristan olduğunu ifade eden Tülek,

"Bulgaristan'da yaklaşık 40 bin dekar alanda üretim yapılıyor ve ülke ekonomisine büyük katkı sağlanıyor. Türkiye ise yaklaşık bin 600 dekar alanda bu ürünün tarımını yapılıyor."

diye konuştu.

Türkiye Enstitüleri ile Bulgaristan Gül, Tıbbi ve Aromatik Bitkiler Araştırma Enstitüsü arasında ikili iş birliği anlaşması imzalanarak geçen yıl 6 farklı lavanta çeşidinin dikiminin yapılmasının planlandığını da bildiren Tülek, Edirne Merkez, Uzunköprü ve Lalapaşa'da yaklaşık 50 dekar alanda dikimlerin gerçekleştirildiğini anlattı. Tülek, "Lavanta bitkisi haziran-temmuz döneminde çiçek açar ve bu dönemde eko-turizm olarak büyük talep görür." ifadelerini kullandı.

Türkiye'deki lavanta üretiminin yarısından fazlasını gerçekleştiren Isparta'nın Keçiborlu ilçesine bağlı Kuyucak Köyü Muhtarı Mehmet Aydemir, köyünün yaklaşık 50 yıldır lavanta üretimi yaptığını anlattı.
Aydemir, lavanta tarımı için devlet arazilerinin de köy tüzel kişiliğine aktarıldığını, böylece 6-7 yılda köydeki lavanta ekim sahalarının iki katına çıktığını kaydetti.

6. Lavanta Turizmi - Lavanta kokulu Kuyucak ve Keçiborlu köyü



Kuyucak Köyü Muhtarı Mehmet Aydemir, 



"Turistik açıdan köyümüze ilgi çok arttı. Geçen yıl çok rağbet gördük ama alt yapımız uygun olmadığı için turist sayısı 3 binde kaldı. Köyümüzde Lavanta Kokulu Kadın Kooperatifi kurduk. 15 Temmuz darbe girişimi nedeniyle yazın turist sayımız çok azaldı. Buna rağmen geçen yıl turist sayısı 20 bini aştı. Bu yıl için hazırlıklarımızı yapıyoruz. Alt yapımızın da iyileştirilmesiyle 30 bin turisti ağırlamayı hedefliyoruz."

GÜLLERİYLE ünlü Isparta artık lavantalarıyla da ünlü. Isparta’nın Kuyucak Köyü’ndeki lavanta tarlalarının büyüklüğü 3 bin 500 dekarı buldu. Keçiborlu İlçesi’ne bağlı 251 nüfuslu Kuyucak, Türkiye’nin lavanta ihtiyacının yüzde 93’ünü karşılar duruma geldi. Keçiborlu Kaymakamlığı, Keçiborlu Yardım ve Dayanışma Derneği, Kuyucak Muhtarlığı ve Kuyucak Köyü kadınlarının bir araya gelerek oluşturduğu projeye, Anadolu Efes, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı UNDP de destek verdi. ‘Gelecek Turizmde’ programından da destek alan proje sayesinde artık Kuyucak Köyü Lavanta Kokulu Köy olarak anılıyor.  Kuyucak’ta ayrıca Lavanta Kokulu Köy Kadın Girişimciler Kooperatifi de kurulurken, bir ayda 15 bine yakın ziyaretçi lavanta tarlalarını görmeye geldi. Fotoğrafçılar bölgeye yoğun ilgi göstermeye başladı. Bir Rus yönetmen de film çekti. Lavantalar aslında bölge için çok yeni değil. 1970’li yıllarda lavanta çelikleri Isparta’ya gelmiş, ilk denemeler yapılmış. Ancak bu yıllara kadar lavanta işi ticari bir iş haline gelememiş. Şimdi şimdi yerli ve yabancı şirketlerin ilgisini çekmeye başladı Isparta Kuyucak. Yıllardır yapılan lavanta yetiştiriciliğinin desteklenmesi, lavanta tarlalarını kat kat büyümesini sağlamış. Köylüler ayrıca tarım, girişimcilik, pansiyonculuk, turizm işletmeciliği gibi konularda da eğitim almış. Kooperatif üyesi kadınlar kahvaltı ve yemek verdikleri, küçük bir lavanta satış mağazası kurdukları yerde yaşıyor artık. Sabah kahvaltısı, lavantalı kurabiyeler, kekler, lavanta dondurması, yöre yemeklerinin lezzetlerinin sunulduğu merkezlerinde, lavanta balı, lavanta keseleri, lavanta bebekleri de satılıyor. Gelecek Turizmde, projesi kapsamında çok daha farklı ürünlerin geliştirilmesi için de çalışılıyor. Kuyucak Köyü’nde nüfus yıllardır artmıyor, okul yok. Köyün geçim kaynağının lavanta olması ve bölgenin kalkınması için desteklenen bu proje ise ümit veriyor.


7. Lavanta Yağının Kullanıldığı Yerler: 
Lavanta esansı (lavantayağı) parfümeri endüstrisinde önemli bir hammadde olarak kullanılır. Ayrıca küçük keseler içinde aralarına yerlesştırildiği çamaşırlara çok hoş, iç açıcı bir koku kazandırır. Uykusuzluk çekenler, lavanta içerikli yastıklar kullanmayı denemelidirler.


8. Lavanta Yağının Faydaları:

 Yüz, lavantayla temizlenirse akneler ortadan kalkar. Ağrıyan yere sürülüp elle hafif masajlar yapılırsa romatizma, burkulma ve kırık yerlerinin ağrılarında rahatlatıcı etkisi vardır

Faydaları

- İştah açıcıdır ve sindirimi kolaylaştırır
Mide ve bağırsakları rahatlatır
- Aşırı sinirlilik durumunda yatıştırıcı özelliği vardır
- Uykusuzluğa birebirdir
- Böbrekleri temizler


9. Kullanım Şekli:

Çay : Kurutulmuş sürgün ve çiçeklerden 1 tatlı kaşığı alınıp 10-15 dakika süreyle demlendirilerek çay elde edilir. Bu çaydan, günde üç kez birer bardak içilir.
Banyo : 60-70 gr lavanta çiçeği, 2-3 litre suya eklenir, kaynama derecesine kadar ısıtılır, 10-15 dakika demlendikten sonra süzülür ve banyo suyuna eklenir. Banyo süresi 15-20 dakikadır. Bu banyolar özellikle, kan basıncı düşük olan kişileri rahatlatır, canlılık kazandırır. Sinirli kişiler, dengeleyici bir rahatlığa kavuşur.

Sumak Nedir? 9 Maddede Sumağın Sağlığa Faydaları  başlıklı yazımızıda okuyabilirsiniz. Çok faydalı bilgiler içeriyor.


Kaynaklar:

- karliisfikirler.com

- sabah.com.tr

- dunya.com


Advertisement

10 yorum

avatar

Faydalı bir yazı olmuş teşekkürler.

avatar

Lavanta mavanta bana göre değilmiş onu anladım. Bu işi bilene bırakacaksın:)

avatar

Güzel bir siteniz var.
Siteme beklerim :https://serafettingunes.blogspot.com/2018/12/c-ta-tek-say-ve-cift-sayy-bulan-program.html

avatar

'yı hep gülleri ve gül suyuyla tanırdım; lavantalarını yeni öğrendim. Başlıbaşına bir sektör haline gelmiş lavanta belli ki. Bu değerli bilgiler için teşekkürler.

avatar

Ahhh bayılırımm lavantaya
Sakinleştirici özelliği var gerçekten

avatar

Lavanta kokusu migrene iyi gelir derler ama ben de tam tersi etki yapıyor 👍🏼

avatar

Okurken resmen lavanta kokusu burnuma geldi :) teşekkür ederim yazı için.

avatar

Bir programda seyrettim lavanta toplamada çalışmak için sıraya giriyorlardı.

avatar

Lavanta yağı çok kokuyor. Yetiştiriciliği de gerçekten kolaysa iş kurmak isteyenler değerlendirebilir. BU ara her biriniz güzel yorumlar yazmışınız teşekkür ederim.

avatar

Lavanta kokusunu çok sevmesem de sakinleştirici özelliği olduğunu biliyorum kokusunun. Bilgi için çok teşekkür ederim 😊 Yetiştiriciliği de gerçekten zormuş .

Yorum bırakırsanız seviniriz :D
EmoticonEmoticon

Popüler Yayınlar

 

Start typing and press Enter to search